How to choose lube: the complete buying guide
The right lube depends on its base (water, silicone, hybrid or oil), where you use it and how sensitive you are. For most people water-based is the safest starting point: it works with every condom and every toy. Silicone lasts longer but never on silicone toys, and oil does not belong with a latex condom.
De 4 soorten glijmiddel en wanneer je ze gebruikt
Er zijn vier basistypes, en je keuze bepaalt vooral met welke condooms en speeltjes het glijmiddel veilig combineert.
- Waterbasis: de veilige allrounder. Voelt het meest natuurlijk, is veilig met alle condooms én alle toys (ook siliconen), en spoelt zo weg met water. Nadeel: het droogt sneller op, dus je smeert vaker bij.
- Siliconenbasis: blijft lang glad, is waterproof (handig in bad of onder de douche) en zijdezacht. Nadeel: gebruik het nooit op siliconen speeltjes en het kan textiel vlekken.
- Hybride: waterbasis met een scheutje siliconen. Glijdt langer dan puur waterbasis en is makkelijker schoon te maken dan puur siliconen. Twijfel je bij een siliconen toy? Doe eerst een patchtest.
- Oliebasis (incl. kokosolie en massageolie), werkt het langst en kan dubbel als massageolie. Maar: het breekt latexcondooms af en wordt bij inwendig gebruik in verband gebracht met irritatie en schimmel.
Compatibiliteit: wat is veilig met welk condoom en welke toy?
Twee regels zijn cruciaal voor je veiligheid: olie hoort niet bij latex en siliconen lube hoort niet bij siliconen speeltjes. De rest staat in deze tabel.
| Basis | Latexcondoom | Polyurethaan/nitril condoom | Siliconen toy | Glas/metaal toy |
|---|---|---|---|---|
| Waterbasis | Ja | Ja | Ja | Ja |
| Siliconenbasis | Ja | Ja | Nee | Ja |
| Hybride | Ja | Ja | Patchtest | Ja |
| Oliebasis | Nee | Ja | Meestal nee | Ja |
Olie (ook kokosolie, babyolie en vaseline) verzwakt latex én polyisopreen binnen enkele minuten, waardoor een condoom kan scheuren. Olie kan wél met polyurethaan-, nitril- of lamsdarmcondooms. Siliconen glijmiddel tast het oppervlak van siliconen speeltjes aan, waardoor ze plakkerig en poreus worden, kies dan waterbasis. Glas, metaal en hard ABS verdragen elk glijmiddel.
Welk glijmiddel voor welke situatie?
- Vaginaal: waterbasis met een pH rond 3,5–4,5; bij gevoeligheid glycerinevrij.
- Anaal: een dikkere gel die op zijn plek blijft. Siliconen voor lange sessies, of een dikke waterbasis-anaalgel. Gebruik geen verdovend glijmiddel.
- Met toys: waterbasis is altijd veilig; op een siliconen toy nooit siliconen lube.
- Gevoelige huid: geur- en smaakvrij, glycerine- en parabeenvrij, lage osmolaliteit.
- Droogheid en overgang: een glijmiddel helpt tijdens de seks, maar voor structurele droogheid is een vaginale moisturizer (bijv. met hyaluronzuur) de eerste keuze. Veel mensen combineren beide.
- Kinderwens: kies een fertility-friendly (spermavriendelijk) glijmiddel zoals Pre-Seed of Conceive Plus, gewoon glijmiddel kan zaadcellen remmen. Het maakt je niet vruchtbaarder, alleen minder schadelijk.
- In bad of onder de douche: siliconen, want dat is waterproof.
Ingrediënten die je beter kunt vermijden (en waarom)
Voor incidenteel gebruik bij een gezonde huid is dit minder kritisch, maar bij dagelijks gebruik of een gevoelig slijmvlies loont het om hierop te letten:
- Glycerine/glycerol: kan gist (Candida) voeden en zo bij gevoelige personen een schimmelinfectie in de hand werken.
- Hoge osmolaliteit: trekt vocht uit de slijmvliescellen en beschadigt het epitheel. De WHO adviseert bij voorkeur ≤ 380 mOsm/kg.
- Propyleenglycol: kan irriteren; WHO-grens < 8,3%.
- Nonoxynol-9: beschermt níét tegen soa's of hiv en irriteert het slijmvlies, waardoor het hiv-risico juist stijgt. Niet gebruiken.
- Parabenen en geur/smaak/suikers: kunnen de pH verstoren en irriteren, vooral vaginaal.
- Verdovende stoffen (benzocaïne, lidocaïne), maskeren pijn die je waarschuwt voor letsel. Zeker bij anaal af te raden.
pH en osmolaliteit, simpel uitgelegd
Een gezonde vagina is licht zuur (pH 3,5–4,5); de endeldarm is neutraler (rond pH 7). Een glijmiddel dat hierbij aansluit, verstoort je natuurlijke balans het minst.
Osmolaliteit zegt iets over de waterconcentratie ten opzichte van je lichaamscellen. Is die te hoog, dan onttrekt het glijmiddel vocht aan de cellen en droogt het slijmvlies uit. De WHO houdt ≤ 380 mOsm/kg als voorkeur aan, met 1200 mOsm/kg als bovengrens, veel producten op de markt zitten daar ruim boven. Kies daarom iso-osmotische, pH-gebalanceerde en glycerine-arme producten; fabrikanten vermelden dit niet altijd, dus lees de specificaties.
Zo gebruik je glijmiddel goed
- Hoeveelheid: begin met een muntstuk-grootte en voeg toe naar behoefte. Warm het eventueel even op tussen je handen.
- Bij condooms: breng het glijmiddel aan de buitenkant aan, en nooit olie op latex.
- Hersmeren: waterbasis droogt sneller op; een scheutje water heractiveert het. Siliconen en olie gaan langer mee.
- Opruimen: waterbasis spoel je weg met water; siliconenvlekken haal je met wat afwasmiddel uit textiel. Leg een handdoek neer.
- Toys reinigen na gebruik, en stop bij een branderig gevoel, spoel dan af. Houdt pijn of irritatie aan, raadpleeg een huisarts.
Beslisschema: vind in 4 vragen jouw glijmiddel
- 1Gebruik je een condoom? Latex → geen olie. Niet-latex (polyurethaan/nitril) → olie mag.
- 2Gebruik je een siliconen toy? Ja → waterbasis (of hybride na patchtest), nooit siliconen lube.
- 3Hoe lang en waar? Lang of in bad → siliconen of hybride. Korte sessie met natuurlijk gevoel → waterbasis.
- 4Gevoelig, droog of kinderwens? → glycerine-/parabeenvrij met lage osmolaliteit; bij overgang ook een moisturizer; bij kinderwens een fertility-friendly glijmiddel.
Shop this guide
S8 Gleitmittel auf Wasserbasis 250ml
Anales Entspannungs-Gleitmittel für Männer 250 ml
Anales Gleitmittel auf Wasserbasis 250 ml
Warming Glide Liquid Pleasure 30 ml
S8 Silikon Gleitmittel 125 ml
Mister B Load Silicone 100 ml
Glide Liquid Pleasure Gleitmittel 100 ml
CBL Gleitmittel auf Wasserbasis 1000 ml
Häufige Fragen zu How to choose lube: the complete buying guide
Geen van beide is absoluut beter, het hangt af van het gebruik. Waterbasis is de veilige allrounder: veilig met alle condooms en alle toys (ook siliconen), voelt natuurlijk en spoelt makkelijk weg, maar droogt sneller op. Siliconen werkt veel langer, is waterproof en zijdezacht, ideaal voor lange sessies, anaal en in bad, maar mag niet op siliconen toys. Voor de meeste mensen is waterbasis de beste startkeuze.
Nee, doe dat niet. Siliconen glijmiddel tast het oppervlak van siliconen speeltjes aan: ze worden zacht, plakkerig en poreus, en daardoor onhygiënisch. Gebruik bij siliconen toys altijd een glijmiddel op waterbasis. Twijfel je bij een hybride? Doe eerst een patchtest op een verborgen plekje.
Niet met een latexcondoom. Olie (ook kokosolie, babyolie en vaseline) verzwakt latex binnen enkele minuten, waardoor het condoom kan scheuren en niet meer beschermt. Hetzelfde geldt voor polyisopreen condooms. Olie kan wél met polyurethaan-, nitril- of lamsdarmcondooms. Wil je zeker zitten: kies waterbasis of siliconen, die zijn veilig met elk condoommateriaal.
Kies een dikkere, gel-achtige textuur die op zijn plek blijft. Siliconen is populair voor anaal omdat het lang glad blijft en niet opdroogt; een dikke waterbasis-anaalgel werkt ook en is veilig met siliconen toys. Gebruik geen verdovend glijmiddel, zeker niet als beginner, want dat maskeert pijn die je waarschuwt voor letsel. De anus maakt geen eigen glijmiddel aan, dus breng royaal aan en smeer bij.
Bepaalde ingrediënten verhogen het risico. Glycerine kan dienen als voedingsbron voor de gist Candida, en ook een hoge osmolaliteit en propyleenglycol kunnen het slijmvlies uitdrogen en de pH verstoren. Ben je gevoelig voor infecties? Kies dan een glijmiddel zonder glycerine en parabenen, met een lage osmolaliteit en een pH van 3,5–4,5.
Voor gevoelige gebruikers: glycerine (gistvoeding), propyleenglycol (irritatie), een hoge osmolaliteit (> 380 mOsm/kg volgens de WHO), nonoxynol-9 (irriteert en verhoogt het soa-/hiv-risico), parabenen en geur/smaak/suikers bij vaginaal gebruik. Verdovende stoffen (benzocaïne, lidocaïne) maskeren pijn en zijn af te raden, vooral anaal. Hoe simpeler en pH-gebalanceerder de samenstelling, hoe beter.
Gebruik een fertility-friendly (spermavriendelijk) glijmiddel, zoals Pre-Seed of Conceive Plus. Gewoon glijmiddel, en zelfs speeksel, kan zaadcellen beschadigen of hun beweeglijkheid remmen. Zulke glijmiddelen zijn afgestemd op de pH en zoutbalans van vruchtbaar slijm. Let op: het maakt je niet vruchtbaarder, het is alleen minder schadelijk voor sperma.
Ja, een eenvoudig glijmiddel op waterbasis zonder geur, glycerine en parabenen is doorgaans prima tijdens de zwangerschap; veel vrouwen hebben er dan juist meer behoefte aan. Vermijd verwarmende, verdovende en sterk geparfumeerde varianten en nonoxynol-9. Twijfel je of heb je klachten? Overleg met je verloskundige of huisarts. (Dit is algemene informatie, geen medisch advies.)
Voor het moment zelf wel: een goed glijmiddel vermindert wrijving en pijn tijdens de seks. Maar voor structurele droogheid in de menopauze is een vaginale moisturizer (bijvoorbeeld met hyaluronzuur) de eerste keuze, die gebruik je regelmatig en hydrateert het weefsel langer. Veel vrouwen combineren beide. Bij aanhoudende klachten: raadpleeg je arts.
Glijmiddel op waterbasis en op siliconenbasis zijn veilig met alle condoommaterialen, inclusief latex. Olieglijmiddelen niet met latex of polyisopreen (die tasten het materiaal aan). Breng het glijmiddel aan de buitenkant van het condoom aan. Vermijd glijmiddel met nonoxynol-9: dat beschermt niet en irriteert.
Begin met een kleine hoeveelheid (ongeveer een muntstuk) en voeg toe naar behoefte, te veel kan juist te glad voelen. Waterbasis droogt sneller op en moet je vaker hersmeren; een scheutje water heractiveert het. Siliconen en olie werken langer en zijn zuiniger. Voelt het schurend of branderig, voeg dan glijmiddel toe of stop.
Verwarmende en verkoelende glijmiddelen (met menthol-achtige stoffen) zijn voor veel mensen prettig, maar kunnen bij een gevoelige huid een branderig gevoel of irritatie geven, test eerst klein. Verdovende glijmiddelen met benzocaïne of lidocaïne raden we af: ze maskeren pijn die je waarschuwt voor letsel, en benzocaïne kan een allergische reactie geven. Pijn hoort een signaal te blijven, vooral bij anaal.
This is general information, not medical advice. If you have symptoms or any doubt (pain, irritation, recurring infections, pregnancy), consult a doctor, midwife or sexologist.